Vai trò và cách phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng ở trẻ em

Ngày: 18-02-2021 / Danh mục: Kiến thức

Vi chất dinh dưỡng là một khái niệm không còn xa lạ ở các nước phương Tây nhưng ở Việt Nam, tầm quan trọng của vi chất dường như vẫn chưa được nhận thức đúng và đủ. Và đây cũng là lý do khiến trẻ em nước ta có thể trạng thấp bé hơn nhiều so với các nước trên thế giới. 

Vi chất dinh dưỡng là gì?

Vi chất dinh dưỡng là khái niệm chung để chỉ các loại vitamin (A,B,C,D,E,…) và các nguyên tố khoáng (kẽm,selen, crom,…). Goi là “vi chất’’ vì những chất này cơ thể chỉ cần một lượng rất nhỏ nhưng lại không thể thiếu. Đặc biệt là với trẻ em, những chất này có vai trò hết sức quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển, hoàn thiện trí não, tăng cường tiêu hóa. Nếu trẻ bị thiếu hụt sẽ dẫn đến những hậu quả nặng nề khó mà khắc phục.

Trên thực tế hiện nay, việc bổ sung vi chất ở Việt Nam lại đang bị lãng quên. Dường như các bậc phụ huynh chỉ chú tâm vào việc con có ăn nhiều không, ăn đủ no không, con có ăn cơm, ăn thịt và rau không mà quên mất rằng nguồn thực phẩm mẹ cung cấp cho con có đáp ứng đủ những vi chất mà cơ thể con cần thiết không.

Trong báo cáo dinh dưỡng của Viện dinh dưỡng quốc gia năm 2003 cho thấy trẻ em Việt Nam trong độ tuổi 6 tháng đến 12 tuổi thiếu vi chất nghiêm trọng. Có đến 69,4% trẻ dưới 5 tuổi thiếu kẽm (tức là hơn ⅔ trẻ thiếu kẽm), 50% trẻ từ 6 tháng đến 7 tuổi thiếu selen, trong đó trẻ ở độ tuổi tiểu học là 75 %. Đây là những con số đáng báo động về tình trạng sức khỏe dinh dưỡng của trẻ.

Vai trò của vi chất 

Đối với cơ thể, vi chất có vai trò vô cùng quan trọng. Đặc biệt là ở trẻ nhỏ, đây là một phần không thể thiếu cho sự phát triển toàn diện về tầm vóc và trí tuệ. Một số minh chứng cho vai trò của vi chất trong cơ thể như sau:

Kẽm:  Duy trì và bảo vệ các tế bào vị giác, khứu giác. Do vậy, kích thích trẻ ăn ngon, tăng hấp thu cho trẻ. Đồng thời, kẽm giúp trẻ phát triển chiều cao, chống rối loạn sự phát triển xương của bé. Với hệ miễn dịch,  kẽm hỗ trợ và duy trì hoạt động. Nó kích thích và biệt hóa các tế bào miễn dịch, tạo hàng rào phòng thủ vững chắc, chống lại các tác nhân, hạn chế trẻ nhiễm bệnh. Với hệ thần kinh,  kẽm làm nhiệm vụ vận chuyển chất ổn định thần kinh, hỗ trợ sự phát triển não bộ của trẻ.

Crom: là vi chất giữ vai trò ổn định đường máu thông qua việc tăng khả năng hiện diện của insulin, giúp điều hòa tỷ lệ đường huyết. Thiếu crom còn dẫn đến giảm hàm lượng cholesterol tốt (HDL), tăng nguy cơ tích tụ mỡ. Khả năng mắc các bệnh về tim mạch tăng cao, ảnh hưởng đến sự hấp thu và sức khỏe của trẻ. Những trẻ bị thiếu crom cũng dễ mất kiểm soát bản thân, dễ cáu giận, lo lắng.

Selen: Selen đóng vai trò thiết yếu trong men glutathione peroxidase ảnh hưởng đến mọi thành phần của hệ miễn dịch, bao gồm sự phát triển và hoạt động của bạch cầu. Vì vậy, thiếu hụt Selen gây ra các ức chế chức năng miễn dịch, giảm khả năng đề kháng với các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là các bệnh nhiễm trùng. Ngoài ra, thiếu Selen dẫn đến dễ nhiễm độc các kim loại nặng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Bên cạnh đó, Selen cũng tham gia vào quá trình chuyển hóa Iod. Vì vậy, khi thiếu Selen sẽ dẫn đến tình trạng bướu cổ. Thiếu Selen còn dẫn đến trẻ chậm lớn, do không sinh ra được năng lượng cần thiết cho trẻ. Vì Selen như một loại enzyme, là một phần của quá trình tạo hormone tuyến giáp.

Ngoài ra, các loại vitamin và nhiều chất khoáng khác cũng rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của cơ thể. Nếu bị thiếu hụt sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường như trẻ biếng ăn chậm tăng cân, trẻ thấp bé còi cọc; suy dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch, chậm phát triển về trí tuệ,…

Nhưng như rất nhiều số liệu thống kê cho thấy tình trạng thiếu vitamin và khoáng chất đang diễn ra phổ biến. Vì một số loại cơ thể không thể tự tổng hợp được mà phải bổ sung từ bên ngoài vào. Trong khi việc bổ sung vi chất lại chưa được các bậc phụ huynh chú trọng và trường hợp các loại vi chất bị mất đi trong quá trình chế biến thực phẩm cũng khó tránh khỏi.

Phòng chống thiếu vi chất như thế nào?

Hiện nay, với sự tuyên truyền rộng rãi, cụm từ vi chất đã được nhắc đến nhiều hơn, thu hút được nhiều sự quan tâm của các bậc phụ huynh. Việc phòng ngừa và bổ sung các loại vitamin và khoáng chất đã trở nên cần thiết nhất là với trẻ nhỏ. 

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, cách tốt nhất để bổ sung là thông qua thực phẩm ăn uống hàng ngày. Ngoài việc bổ sung đầy đủ các nhóm chất: đường tinh bột, chất đạm chất béo, chất xơ thì cha mẹ nên cho bé một thực đơn đa dạng, nhiều loại thực phẩm và thường xuyên thay đổi để có thể cung cấp cho con lượng vi chất dinh dưỡng cần thiết. 

Tuy nhiên, việc cung cấp vi chất dinh dưỡng từ thực phẩm cũng có một hạn chế đó là các loại vi chất thường dễ bị mất đi trong quá trình chế biến và không xác định rõ được lượng vi chất đã mất đi đó, dẫn đến tình trạng con ăn nhiều mà vẫn bị suy dinh dưỡng, thấp còi, chậm phát triển, kém đề kháng. Để khắc phục tình trạng này, các bậc phụ huynh có thể lựa chọn các sản phẩm bổ sung vi chất tự nhiên.

Trên thị trường hiện có sản phẩm LaminKid I với công nghệ MNY làm giàu vi chất từ Canada, cung cấp các loại vi chất vi khoáng tự nhiên giúp con phát triển toàn diện. 

Thiếu vi chất không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe hiện tại của con mà còn liên quan đến sự phát triển lâu dài trong tương lai. Vì vậy, hãy bổ sung vi chất dinh dưỡng ngay từ hôm nay để con bạn có được sự phát triển toàn diện nhất.